Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ngày 8/10 kêu gọi Trung Quốc tăng cường thúc đẩy tiêu dùng cá nhân nội địa trong bối cảnh mức tiết kiệm của các hộ gia đình nước này ngày càng cao...

Tổ chức này cũng cảnh báo rằng nền kinh tế Trung Quốc vẫn chưa “ngấm” hoàn toàn tác động toàn diện của những thay đổi thuế quan toàn cầu, đặc biệt là tại Mỹ.

Trong một bài phát biểu tại Viện nghiên cứu chính sách Milken trước thềm cuộc họp thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) tuần tới, Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva cho rằng nền kinh tế thế giới đang chịu cú sốc lớn trong bối cảnh thương mại toàn cầu mở hiện nay.

Theo bà Georgieva, thuế quan bình quân có trọng số theo giá trị thương mại của Mỹ đã giảm từ mức 23% hồi tháng 4 xuống còn 17,5%, nhưng đây vẫn là một mức cao so với thời điểm trước khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức đầu năm nay.

Tổng giám đốc IMF cho rằng sự hỗ trợ chính sách cùng với việc doanh nghiệp nhập khẩu đẩy mạnh đặt hàng trước khi thuế quan tăng là những yếu tố giúp nền kinh tế toàn cầu vẫn chống chịu được trước cú sốc thuế quan. Nhưng theo thời gian, biên lợi nhuận giảm buộc doanh nghiệp nhập khẩu phải chuyển phần chi phí tăng thêm do thuế quan vào giá bán. Điều này làm lạm phát tăng lên, gây áp lực lên chính sách tiền tệ hiện hành và kìm hãm tăng trưởng kinh tế.

“Tác động toàn diện của thuế quan vẫn chưa bung ra hoàn toàn”, bà Georgieva cảnh báo.

Nói về Trung Quốc, bà Georgieva cho biết tỷ lệ tiết kiệm cá nhân tại nước này đã duy trì ở mức cao trong một thời gian dài, trong khi nhu cầu nội địa bị kìm hãm bởi suy thoái bất động sản và áp lực giảm phát.

"Trung Quốc cần một gói chính sách tài khóa kết hợp với cải cách cơ cấu kinh tế nhằm thúc đẩy tiêu dùng cá nhân cũng như thúc đẩy dịch chuyển sang mô hình tăng trưởng mới và kích thích tăng trưởng kinh tế”, bà nhấn mạnh.

Theo bà Georgieva, một gói chính sách như vậy cần bao gồm việc phân bổ chi tiêu công nhiều hơn vào mạng lưới an sinh xã hội, thanh lọc thị trường bất động sản và giảm đáng kể chi tiêu cho các chính sách phát triển công nghiệp.

Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới của IMF dự kiến được công bố vào tuần tới. Ngày 7/10, trong báo cáo cập nhật tình hình kinh tế khu vực Đông Á và Thái Bình Dương, WB nâng dự báo tăng trưởng kinh tế năm nay của Trung Quốc lên 4,8% từ mức dự báo 4% trước đó.

Nhưng giống IMF, WB cảnh báo nền kinh tế Trung Quốc đang mất dần động lực tăng trưởng trong bối cảnh niềm tin của người tiêu dùng và doanh nghiệp giảm sút.

Dự báo của WB có phần lạc quan hơn so với dự báo tăng trưởng 4,6% của 23 nhà kinh tế chuyên về Trung Quốc trong một cuộc khảo sát gần đây của tờ báo Nikkei Asia.

Kêu gọi cải cách của bà Georgieva được đưa ra trong bối cảnh mức độ đi lại của người dân và hoạt động tiêu dùng tại Trung Quốc diễn biến trái chiều trong “Siêu tuần lễ vàng” - kỳ nghỉ Quốc khánh kéo dài từ ngày 1-8/10.

Kỳ nghỉ được kỳ vọng sẽ tạo ra cú huých cho tiêu dùng nội địa và du lịch, nhưng theo báo cáo của Citigroup, dữ liệu sơ bộ cho thấy doanh thu của các hãng bán lẻ và nhà hàng lớn tại Trung Quốc trong 4 ngày đầu của kỳ nghỉ tăng 3,3%, tương đương với mức tăng doanh số bán lẻ 3,4% của tháng 8. Tăng trưởng này thấp hơn nhiều so với mức 6,3% trong kỳ nghỉ Quốc tế Lao động dài 5 ngày hồi tháng 5. Đáng chú ý, doanh thu sản phẩm gia dụng thông minh tăng 16,8% nhưng chủ yếu nhờ chương trình đổi cũ lấy mới.

Theo ứng dụng di động WeChat, các từ khóa được tìm kiếm nhiều nhất trong “Siêu tuần lễ vàng” là mạt chược, leo núi, lẩu và hòa nhạc, cho thấy nhu cầu của du khách Trung Quốc tập trung vào trải nghiệm và ẩm thực. Trong 5 ngày đầu của kỳ nghỉ lễ, chi tiêu ra nước ngoài qua ứng dụng thanh toán WeChat Pay tăng 21% với các điểm đến hàng đầu là Malaysia, Singapore, Hàn Quốc và Thái Lan.

Tuy nhiên, trong kỳ nghỉ này, mức độ đi lại - bao gồm đi lại trong nước và nước ngoài - thấp hơn so với kỳ nghỉ Quốc tế Lao động. Ngoài ra, doanh thu của các rạp chiếu phim cũng thấp hơn so với mức của kỳ nghỉ tương tự năm trước - theo phân tích của ngân hàng Nomura.

“Thị trường chứng khoán Trung Quốc dường như tăng trưởng tốt những tháng gần đây, nhưng chúng tôi cho rằng hiệu ứng về tài sản - tức là người tiêu dùng cảm thấy giàu hơn và chi tiêu nhiều hơn - sẽ vẫn hạn chế và tiêu dùng vẫn sẽ ở mức yếu trong phần còn lại của năm nay”, các nhà phân tích của Nomura nhận định.

Theo bà Georgieva, tất cả các nền kinh tế trên toàn cầu sẽ trải qua “sự chuyển đổi sâu sắc” từ bối cảnh địa chính trị, nhân khẩu học cho tới công nghệ và môi trường.

“Kéo theo đó là sự bất định rất lớn và tiếp tục tăng lên. Sự bất định đã trở thành trạng thái bình thường mới và sẽ còn kéo dài”, bà nhận định.