Ngày 31/01, tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) thuộc Khu công nghệ cao Hòa Lạc, đã diễn ra Lễ Khai trương Hệ sinh thái STEM và vinh danh các đội thi đạt thành tích cao tại các giải đấu STEM, Robotics quốc tế năm 2025…

Sự kiện được tổ chức bởi Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC -Bộ Tài chính), với sự phối hợp chặt chẽ của các đối tác liên quan trong lĩnh vực giáo dục và công nghệ nhằm đưa vào vận hành Phòng học STEM và khu trải nghiệm STEM - một không gian đào tạo và trải nghiệm STEM giúp định hình phương pháp giảng dạy và học tập STEM sáng tạo, đồng thời là không gian tham quan, trải nghiệm, giới thiệu các cuộc thi lớn về STEM - Robotics do NIC bảo trợ hoặc đồng tổ chức đến các cá nhân, tổ chức quan tâm đến hoạt động STEM tại Việt Nam.

Phát biểu tại sự kiện, các đại biểu nhận định thế giới đang bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực then chốt của tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, giáo dục STEM không còn là một lựa chọn tham khảo, mà đã trở thành yêu cầu mang tính chiến lược đối với mọi quốc gia.

Thực tế cho thấy, nhiều quốc gia tiên tiến đã coi STEM là trụ cột của hệ thống giáo dục và đầu tư mạnh mẽ cho các chương trình học tích hợp, giáo dục trải nghiệm, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo ngay từ bậc phổ thông. Mục tiêu cốt lõi là trang bị cho thế hệ trẻ tư duy khoa học, năng lực sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng linh hoạt với những thách thức toàn cầu trong tương lai.

Tại Việt Nam, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy giáo dục STEM. Điển hình là Nghị quyết số 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 281 của Chính phủ cùng các chương trình, đề án liên quan đến khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia. Những chính sách này thể hiện quyết tâm cao độ trong việc xây dựng một nền giáo dục hiện đại, thực chất, gắn liền với thực tiễn và nhu cầu phát triển của đất nước.

Vì vậy, theo ông Vũ Quốc Huy, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, việc hình thành Hệ sinh thái STEM tại NIC Hòa Lạc không chỉ là không gian học tập và trải nghiệm, là mô hình tham khảo có giá trị, góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập STEM; kết nối các hoạt động đào tạo, trải nghiệm, thi đấu, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo mà còn là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp, thể hiện rõ tinh thần đồng hành, chia sẻ trách nhiệm trong phát triển giáo dục STEM.

Không gian Hệ sinh thái STEM tại đây được quy hoạch bài bản, bao gồm Phòng học STEM tham khảo và Không gian trải nghiệm STEM. Thiết kế tổng thể đi theo hướng mở, linh hoạt, tích hợp đầy đủ các khu chức năng chuyên biệt như: khu học tập, khu thực hành, khu chế tác và khu trải nghiệm công nghệ.

Hệ thống cơ sở vật chất tại đây được đầu tư đồng bộ với các trang thiết bị hiện đại bậc nhất hiện nay, bao gồm dàn máy tính cấu hình cao, các bộ robot giáo dục tiên tiến, hệ thống máy in 3D và các thiết bị chế tác chuyên dụng phục vụ giáo dục STEM. Đây cũng sẽ là không gian tham quan, giới thiệu các cuộc thi lớn về STEM - Robotics do NIC bảo trợ hoặc đồng tổ chức, mở cửa cho các cá nhân và tổ chức quan tâm đến hoạt động STEM tại Việt Nam.

Trên nền tảng hạ tầng vững chắc đó, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia sẽ phối hợp cùng các cơ quan, doanh nghiệp để triển khai các chương trình đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho giáo viên và học sinh. Các hoạt động chuyển giao học liệu, chương trình STEM, tổ chức sự kiện trải nghiệm sẽ được vận hành thường xuyên, qua đó hình thành nên một hệ sinh thái STEM hoàn chỉnh và sống động.

Bà Ngô Thị Thuỳ Dương, CEO/Founder của OneSpace, cho biết đầu tư cho giáo dục STEM không chỉ là trách nhiệm xã hội, mà là sự chuẩn bị dài hạn cho nguồn nhân lực mà chính chúng tôi, các doanh nghiệp và nền kinh tế sẽ cần trong tương lai. Bà Dương khẳng định khi doanh nghiệp được đồng hành cùng Nhà nước và nhà trường, STEM sẽ trở thành một hệ sinh thái sống, gắn chặt với thực tiễn và nhu cầu phát triển của đất nước.

Ông Lê Ngọc Tuấn, người sáng lập tổ chức giáo dục Maker Việt, cũng kỳ vọng Hệ sinh thái STEM tại NIC sẽ đóng vai trò hạt nhân giúp kết nối các cộng đồng STEM trên toàn quốc.

Cũng trong khuôn khổ sự kiện, NIC đã vinh danh các đội thi, huấn luyện viên có thành tích cao trong các cuộc thi, giải đấu STEM, Robotics quốc tế trong năm 2025 (đối với các cuộc thi tổ chức Vòng thi quốc tế vào tháng 11 và 12 năm 2025).

Hoạt động này nhằm ghi nhận, biểu dương những nỗ lực to lớn của các tập thể, cá nhân xuất sắc, đồng thời khẳng định vai trò tiên phong của giáo dục STEM trong công cuộc phát triển khoa học công nghệ.

Phát biểu tại buổi lễ, Giám đốc NIC Vũ Quốc Huy khẳng định sự kiện này có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ ghi nhận những nỗ lực và thành tích đáng tự hào của các em học sinh, các thầy cô giáo, các chuyên gia, huấn luyện viên, mà còn thể hiện tầm nhìn và quyết tâm của Việt Nam trong phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao ngay từ khi các em còn là học sinh tiểu học, trung học.

Tiếp nối thành công của năm 2025, NIC cũng chính thức phát động một loạt các cuộc thi, giải đấu STEM - Robotics quốc tế quy mô lớn cho năm 2026, do trung tâm bảo trợ hoặc đồng tổ chức.

Các giải đấu đáng chú ý bao gồm: (1) Enjoy AI Vietnam và Open Asia Enjoy AI 2026, (2) First Global Challenge Vietnam 2026, (3) Cuộc thi Vô địch Quốc gia STEM, AI và Robotics (VSAR) năm học 2025-2026, (4) Cuộc thi Đổi mới sáng tạo quốc tế Act In Space.