Từ Thung lũng Silicon đến châu Âu, ngày càng nhiều doanh nghiệp chuyển sang sử dụng các mô hình AI của Trung Quốc...

Theo tờ báo Financial Times, DoorDash, Siemens và Airbnb nằm trong số những doanh nghiệp đã ứng dụng các công cụ AI được phát triển tại Trung Quốc. Sức hút của những mô hình này đến từ chi phí thấp hơn, năng lực ngày càng được cải thiện và trong một số trường hợp, khả năng triển khai thuận tiện hơn trên hạ tầng riêng của doanh nghiệp.

Theo OpenRouter, nền tảng theo dõi lượng dữ liệu được các mô hình ngôn ngữ lớn xử lý, mức sử dụng các mô hình AI Trung Quốc như DeepSeek và Z.ai đã nhanh chóng vượt các đối thủ Mỹ trong năm nay. Mức sử dụng được đo bằng token, đơn vị đại diện cho những phần nhỏ của văn bản, mã lập trình hoặc dữ liệu mà mô hình AI tiếp nhận và xử lý.

AI TRUNG QUỐC NGÀY CÀNG RẺ VÀ MẠNH HƠN

Chi phí là nguyên nhân chính thúc đẩy doanh nghiệp chuyển sang các mô hình Trung Quốc, trong bối cảnh hóa đơn sử dụng AI ngày càng tăng. Riêng tại châu Âu, xu hướng này còn được thúc đẩy bởi những lo ngại địa chính trị và rủi ro phụ thuộc vào công nghệ Mỹ.

Vào tháng trước, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với hai mô hình Mythos và Fable của công ty AI Anthropic. Động thái này khiến các doanh nghiệp phải đánh giá lại rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ Mỹ.

“Doanh nghiệp đang bắt đầu nhận ra rằng họ không nhất thiết phải sử dụng mô hình tốt nhất. Họ có thể dùng những mô hình nhanh hơn và rẻ hơn”, ông Eugene Cheah, nhà đồng sáng lập kiêm CEO công ty Featherless AI, nhận định với Financial Times.

Vào tuần trước, ông Andy Fang, đồng sáng lập DoorDash, cho biết tập đoàn vận hành nền tảng giao đồ ăn này hiện sử dụng Kimi K2.6, mô hình do công ty khởi nghiệp Trung Quốc Moonshot AI phát triển, để xử lý những “tác vụ đơn giản”. Trong khi đó, mô hình Fable của Anthropic chỉ được dùng cho “những công việc khó nhất”.

Theo ông Fang, cách kết hợp mới mang lại hiệu quả “vượt trội với chi phí thấp hơn nhiều” so với hệ thống trước đây, vốn chỉ sử dụng các mô hình AI tiên tiến của Mỹ do Anthropic phát triển.

Tập đoàn kỹ thuật Siemens của Đức cho biết muốn duy trì “tính linh hoạt” trong việc lựa chọn mô hình AI. Doanh nghiệp này hiện sử dụng nhiều công cụ khác nhau, trong đó có các mô hình của DeepSeek và Z.ai của Trung Quốc, các hãng AI hàng đầu của Mỹ, Nvidia và công ty AI Mistral của Pháp.

Một số doanh nghiệp còn đi xa hơn khi chuyển hoàn toàn sang mô hình Trung Quốc. Công ty khởi nghiệp Lindy có trụ sở tại San Francisco đã ngừng sử dụng các công cụ AI của Anthropic và chuyển sang mô hình V4 của DeepSeek.

Vào tháng trước, ông Flo Crivello, nhà sáng lập kiêm CEO của công ty khởi nghiệp AI Lindy có trụ sở tại San Francisco, gọi sự thay đổi này là bước chuyển đổi “mang tính đột phá”. Theo ông, việc chuyển đổi giúp công ty tiết kiệm hàng triệu USD, đồng thời cải thiện hiệu quả trong “nhiều trường hợp sử dụng cốt lõi”.

Xu hướng này tăng tốc sau khi một số công ty AI Mỹ, trong đó có Anthropic và OpenAI, chuyển một số dịch vụ dành cho doanh nghiệp từ các gói đăng ký có mức phí cố định sang hình thức tính phí theo mức sử dụng. Thay đổi này khiến chi phí sử dụng các mô hình AI tăng mạnh.

Trong khi đó, năng lực của những mô hình AI hàng đầu Trung Quốc cũng đã được cải thiện đáng kể, đặc biệt trong các tác vụ lập trình. Mô hình GLM-5.2 được Z.ai ra mắt vào tháng 6 đã nhận được nhiều đánh giá tích cực từ giới công nghệ tại Thung lũng Silicon, cho thấy khoảng cách giữa các mô hình Mỹ và Trung Quốc đang dần thu hẹp.

“Nhiều chuyên gia và người am hiểu lĩnh vực AI cho rằng GLM-5.2 là mô hình AI đầu tiên của Trung Quốc có thể sánh ngang, thậm chí thường xuyên vượt các mô hình được cung cấp trên thị trường của những công ty AI hàng đầu tại Mỹ”, ông Marc Andreessen, đồng sáng lập công ty đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz, viết trên mạng xã hội X.

Ông Sam Bresnick, nhà nghiên cứu tại Trung tâm An ninh và Công nghệ mới nổi thuộc Đại học Georgetown, cho rằng doanh nghiệp có động lực chuyển một phần công việc sang các mô hình AI rẻ hơn.

“Tại sao doanh nghiệp phải trả mức phí cao hơn để sử dụng các mô hình của Anthropic hoặc OpenAI, trong khi các mô hình Trung Quốc nhìn chung có thể đáp ứng phần lớn nhu cầu của họ?”, ông Bresnick đặt câu hỏi.

 LO NGẠI PHỤ THUỘC CÔNG NGHỆ MỸ

Một lợi thế khác của các mô hình AI Trung Quốc là nhiều sản phẩm cho phép doanh nghiệp tải về và tự vận hành trên hệ thống riêng. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể kiểm soát dữ liệu tốt hơn, đồng thời điều chỉnh mô hình cho phù hợp với nhu cầu cụ thể.

Airbnb cho biết công ty chỉ sử dụng “một số lượng hạn chế các mô hình có nguồn gốc từ Trung Quốc”. Để bảo vệ dữ liệu và hoạt động, Airbnb chỉ sử dụng những mô hình này thông qua các nhà cung cấp dịch vụ có trụ sở tại Mỹ đã được công ty phê duyệt.

Trong khi đó, các mô hình độc quyền như ChatGPT của OpenAI và Claude của Anthropic chủ yếu được sử dụng thông qua hệ thống của chính nhà phát triển hoặc các nền tảng doanh nghiệp của bên thứ ba. Vì vậy, doanh nghiệp thường có ít quyền kiểm soát hơn đối với cách triển khai và vận hành mô hình.

Ông Vipul Ved Prakash, đồng sáng lập kiêm CEO Together AI, cho biết chi phí sử dụng những mô hình AI cho phép doanh nghiệp tự triển khai trên hệ thống riêng có thể thấp hơn từ 10 đến 60 lần so với các mô hình độc quyền có năng lực tương đương. Together AI là nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận và triển khai các mô hình này.

“Các doanh nghiệp muốn sử dụng những mô hình này vì có quyền kiểm soát lớn hơn và có thể điều chỉnh mô hình theo dữ liệu riêng”, ông Prakash chỉ ra.

Tại châu Âu, các doanh nghiệp cho biết những cuộc chiến thương mại của Mỹ trong năm ngoái và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với mô hình của Anthropic là những yếu tố khiến họ muốn giảm phụ thuộc vào công cụ AI Mỹ.

Mặc dù lệnh cấm xuất khẩu sau đó đã được Washington dỡ bỏ, ông Ben Grinnell, Giám đốc phụ trách AI tại công ty tư vấn Newton của Anh, cho rằng sự việc này “đã vĩnh viễn thay đổi cách nhìn của thị trường”.

“Dù Fable có thể được đưa trở lại thị trường, niềm tin của doanh nghiệp đã thay đổi và khó có thể trở lại như trước”, ông Grinnell nhận xét.

Ông Tom Sheridan, Phó chủ tịch phụ trách thị trường Mỹ tại công ty đầu tư mạo hiểm RTP Global, cho biết ông đã thay đổi lời khuyên dành cho các công ty khởi nghiệp châu Âu.

“Đối với doanh nghiệp châu Âu, sử dụng mô hình AI Trung Quốc trên hệ thống do chính mình quản lý hiện là lựa chọn an toàn hơn so với phụ thuộc vào mô hình của Mỹ”, ông Sheridan.