Làn sóng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra một phân khúc mới trên thị trường thiết bị gia dụng dành cho vật nuôi. Đối với thế hệ Gen Z, việc nuôi thú cưng gắn liền với các giải pháp tiện lợi và đây chính là điểm chạm để công nghệ thâm nhập thị trường...

Chuyên trang công nghệ Ynet của Israel mới đây cho biết mẫu hộp cát thông minh Purobot Max Pro 2 của công ty Petkit đang thu hút sự chú ý nhờ tích hợp camera AI, cảm biến nhận diện thú cưng, hệ thống theo dõi cân nặng và công nghệ kiểm soát mùi.

Thiết bị sử dụng hệ thống cảm biến để phát hiện khi mèo đến gần hoặc bước vào bên trong, qua đó tự động dừng mọi hoạt động làm sạch nhằm bảo đảm an toàn. Tính năng nhận diện từng cá thể mèo thông qua camera AI giúp theo dõi tần suất sử dụng của từng con vật, ghi nhận biến động cân nặng và phát hiện các dấu hiệu bất thường liên quan đến sức khỏe. Ứng dụng cũng cho phép thiết lập lịch vệ sinh tự động, điều chỉnh chế độ tiết kiệm điện và khử mùi.

Tại Israel, sản phẩm hiện được bán với giá khoảng 2.000 shekel (khoảng 678 USD), thấp hơn đáng kể so với một số đối thủ cạnh tranh cùng phân khúc. Giới chuyên gia nhận định sự xuất hiện của các thiết bị như Purobot Max Pro 2 cho thấy AI đang dần được tích hợp vào những sản phẩm tiêu dùng rất chuyên biệt, tạo nên một thị trường được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh trong những năm tới.

Theo trang Oddity Central (Anh), trong khi phần lớn các ứng dụng “dịch tiếng thú cưng” hiện nay chủ yếu mang tính giải trí, startup Meng Xiaoyi có trụ sở tại Hàng Châu khẳng định sản phẩm mới của họ là một bước tiến công nghệ thực sự.

Theo mô tả, chỉ cần thú cưng đeo thiết bị quanh cổ, hệ thống có thể thu nhận và phân tích âm thanh, cảm xúc và hành vi của vật nuôi, từ đó “dịch” sang ngôn ngữ con người với độ chính xác được cho là lên tới gần 95%. Meng Xiaoyi đã mở bán thiết bị AI này từ đầu tháng với giá 799 Nhân dân tệ (khoảng 2,7 triệu đồng) và đã ghi nhận hơn 10.000 đơn đặt hàng.

Nhờ đó, công ty nhanh chóng huy động được khoảng 1 triệu USD vốn hạt giống, cho thấy sự quan tâm của giới đầu tư đối với lĩnh vực công nghệ ứng dụng AI trong chăm sóc thú cưng đang tăng lên. Theo giới thiệu, thiết bị này được xây dựng dựa trên công nghệ mô hình ngôn ngữ lớn Tongyi Qianwen (Qwen) của Alibaba Cloud, đồng thời được huấn luyện trên hàng triệu dữ liệu dấu vân âm thanh và hành vi của thú cưng. 

Dữ liệu từ Market Monitor cho thấy thị trường thiết bị thông minh cho thú cưng tại Trung Quốc đã đạt mốc 13,5 tỷ Nhân dân tệ vào năm ngoái. Sự bùng nổ này không chỉ đến từ sự tiến bộ kỹ thuật mà còn bắt nguồn từ sự thay đổi sâu sắc trong cấu trúc xã hội. Khi tỷ lệ sinh tại Trung Quốc liên tục giảm và xu hướng sống độc thân tăng cao, thú cưng đang dần trở thành "bạn tâm giao" của thế hệ trẻ.

Hiện nay, các phân khúc công nghệ nổi bật nhất bao gồm hệ thống nuôi dưỡng thông minh với máy cho ăn tự động định lượng, camera AI nhận diện cảm xúc vật nuôi và thảm nằm điều hòa nhiệt độ... Bên cạnh đó, các dòng vòng cổ sinh trắc học cho phép theo dõi nhịp tim, mức độ vận động và vị trí thời gian thực, tích hợp dữ liệu trực tiếp vào ứng dụng trên smartphone của chủ nhân.

Đặc biệt, các thiết bị tương tác như robot đồng hành tích hợp AI có khả năng chơi đùa cùng thú cưng khi chủ vắng nhà. Không chỉ dừng lại ở đồ gia dụng, công nghệ còn lấn sân sang lĩnh vực y tế chuyên sâu. Tuy nhiên, ông Yu Wengang, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Thú cưng Quảng Châu, chia sẻ trên tờ SCMP rằng AI hiện chỉ có khả năng xử lý các triệu chứng nhẹ như cảm lạnh hay rối loạn tiêu hóa nhẹ. Các ca bệnh phức tạp hơn vẫn đòi hỏi sự can thiệp trực tiếp từ bác sĩ thú y thông qua các xét nghiệm lâm sàng thay vì chỉ dựa vào tư vấn trực tuyến.

Nhận thấy tiềm năng từ dữ liệu và tiêu dùng công nghệ, các chính quyền địa phương đang đua nhau xây dựng các "Trung tâm công nghệ thú cưng” (Pet Tech Hub). Theo SixthTone, hiện nay Trung Quốc đã hình thành 27 cụm công nghiệp thú cưng tại 25 thành phố thuộc 16 tỉnh. Đây không chỉ là nơi sản xuất thức ăn mà còn là trung tâm R&D cho các giải pháp phần mềm và phần cứng chuyên dụng cho ngành thú cưng.

Trong khi đó, tại hội nghị VivaTech diễn ra ở Paris (Pháp), Samsung đã trình diễn giải pháp chăm sóc thú cưng bằng AI hoàn toàn mới cho các dòng điện thoại Galaxy, hợp tác phát triển cùng công ty khởi nghiệp Lifet. Thay vì các tính năng AI dịch thuật hay chỉnh sửa ảnh thông thường, bước tiến mới này tập trung trực tiếp vào việc hỗ trợ và bảo vệ các loài động vật nuôi.

Theo đó, người dùng chỉ cần hướng camera điện thoại Galaxy chụp một bức ảnh cho chú chó hoặc chú mèo của mình để AI tiến hành phân tích sâu các biểu hiện lâm sàng. Hệ thống thông minh này có khả năng phát hiện sớm hàng loạt dấu hiệu liên quan đến các vấn đề sức khỏe phổ biến như bệnh răng miệng cụ thể, chứng trật xương bánh chè và đục thủy tinh thể ở mắt…

Trước khi tích hợp lên di động, Lifet - doanh nghiệp thuộc chương trình ươm tạo startup của Samsung - đã triển khai công nghệ phân tích y tế dựa trên AI này trên nền tảng web với độ chính xác đạt tới 97%. Khi tính năng này chính thức được phủ sóng toàn cầu, người dùng có thể trải nghiệm hoàn toàn miễn phí bằng cách duy trì cập nhật phiên bản mới của ứng dụng Pet Care.

Tại Việt Nam, triển lãm ngành thú cưng Petfair Vietnam 2026 đầu tháng 6 vừa qua đã quy tụ hơn 250 đơn vị trưng bày đến từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Phát biểu tại sự kiện, bà Trần Thị Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR), cho biết: “Người tiêu dùng ngày càng khắt khe hơn về chất lượng, nguồn gốc sản phẩm, đồng thời hào hứng với việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào chăm sóc thú cưng. Nhu cầu này trải rộng từ thực phẩm dinh dưỡng cao cấp, phụ kiện thời trang đến các dịch vụ thú y".

Trong khi đó, bà Hạ Thúy Hạnh, Phó chủ tịch Hội Bảo vệ động vật Việt Nam (VAWA), cho rằng thú cưng đang dần trở thành một thành viên thực thụ trong gia đình. Do đó, người nuôi thú cưng hiện không chỉ tìm kiếm những sản phẩm cơ bản mà quan tâm nhiều hơn đến chất lượng, nguồn gốc rõ ràng, các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chuyên sâu cũng như các yếu tố bền vững, nhân đạo trong quá trình sản xuất.