Trong cuộc họp vào ngày thứ Năm (23/7), các nhà hoạch định chính sách tiền tệ Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẽ phải tính đến đợt leo thang mới của giá năng lượng khi xung đột giữa Mỹ và Iran lại căng thẳng...

Theo dự báo, ECB sẽ giữ nguyên lãi suất trong lần họp này, nhưng có thể phát đi tín hiệu về khả năng tăng lãi suất trong những tháng tới.

Trong tháng 6 vừa qua, ECB đã tiến hành đợt tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2023, đưa lãi suất chủ chốt từ 2% lên 2,25%. Giới chức ECB nhận định rằng giá năng lượng tăng cao do việc đóng cửa eo biển Hormuz là một vấn đề quá lớn để có thể bỏ qua. Tại thời điểm đó, các nhà hoạch định chính sách ECB đã nhất trí rằng tình trạng giá năng lượng cao đã kéo dài hơn so với những gì được dự báo tại các cuộc họp của ECB vào tháng 3 và tháng 4, theo đó tác động tới lạm phát lõi.

Lạm phát tại khu vực sử dụng đồng tiền chung euro đã tăng vọt lên 3,2% trong tháng 5, từ mức 1,9% vào tháng 2. Dù đã giảm xuống 2,8% vào tháng 6, mức lạm phát vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu trung hạn 2% của ECB.

Giá dầu đã trở lại mức trước chiến tranh vào đầu tháng 7 này nhờ thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran, nhưng sau đó đã quay đầu leo thang nhanh khi xung đột bùng phát trở lại. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hy Lạp, ông Yannis Stournaras, cho rằng diễn biến này đã đưa ECB "trở lại vạch xuất phát" trong cuộc chiến chống lạm phát cao.

Mặc dù ECB có thể không đưa ra cam kết trước về các động thái trong tương lai, các nhà kinh tế của ngân hàng BNP Paribas cho rằng việc giá năng lượng lại tăng cao đã mở ra dư địa cho việc thắt chặt chính sách tiền tệ, vì với giá năng lượng cao, ECB sẽ không cần phải chờ có thêm bằng chứng về hiệu ứng lạm phát thứ cấp mới có thể tăng lãi suất.

Các nhà hoạch định chính sách đã tìm kiếm các dấu hiệu về việc giá năng lượng tăng cao ngấm tới một số thước đo lạm phát khác như lạm phát thực phẩm, hàng hóa và dịch vụ. Các cuộc khảo sát kinh doanh cho thấy các nhà sản xuất đang tăng giá bán sản phẩm lên mức cao hơn đáng kể so với trước chiến tranh.

Tuy nhiên, có rất ít dấu hiệu rõ ràng cho thấy chi phí năng lượng cao hơn đang đẩy giá các hàng hóa và dịch vụ khác lên. Lạm phát lõi - thước đo không bao gồm giá năng lượng và thực phẩm - đã hạ nhiệt trong tháng 6 vừa qua, và lạm phát dịch vụ cũng hạ nhiệt. Trong đó, lạm phát lõi giảm còn 2,4% từ mức 2,6% của tháng 5, và lạm phát dịch vụ giảm còn 3,2% từ 3,5%.

Thị trường sẽ theo dõi cuộc họp báo sau cuộc họp ECB để xem liệu Chủ tịch ECB Christine Lagarde có thay đổi quan điểm mà bà đưa ra vào cuối tháng 6 rằng rủi ro đối với lạm phát đã trở nên "cân bằng hơn" kể từ lần tăng lãi suất vừa rồi hay không. Bà Lagarde cũng đã nói rằng ECB không cần phải hành động quyết liệt như trong đợt tăng lạm phát năm 2022 sau khi chiến tranh giữa Nga và Ukraine nổ ra - giai đoạn mà lạm phát ở eurozone rốt cục đã tăng lên mức cao kỷ lục của khu vực.

Theo tờ báo Wall Street Journal, thị trường đang kỳ vọng ECB sẽ có thêm ít nhất một lần tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong năm nay, với khả năng cao sẽ rơi vào cuộc tháng 9 của ECB. Sau đó, thị trường cho rằng ECB sẽ có một đợt tăng lãi suất trong năm 2027 lên 2,75% rồi dừng lại.

Việc chờ đến tháng 9 sẽ cho phép các nhà hoạch định chính sách của ECB có cơ hội đánh giá kỹ lượng tác động từ những diễn biến mới ở Trung Đông và các hiệu ứng lạm phát vòng hai bên cạnh dự báo kinh tế vĩ mô hàng quý của ECB.

Lạm phát ở eurozone có thể sẽ tăng trở lại trên 3% vào cuối năm khi giá khí đốt tự nhiên cao hơn ảnh hưởng đến hóa đơn năng lượng của các hộ gia đình và lạm phát thực phẩm cũng tăng - theo ông Andrew Kenningham, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Âu của công ty nghiên cứu Capital Economics. Chuyên gia này cũng cho rằng sau các cuộc họp chính sách của ECB, có khả năng sẽ xuất hiện những khác biệt về quan điểm quanh việc ECB nên phản ứng ở mức độ như thế nào với sự gia tăng của lạm phát.

Các nhà đầu tư đang mong có một cái nhìn rõ ràng về hướng đi của lãi suất, nhưng họ có thể không đạt được ý muốn đó sau cuộc họp tuần này của ECB.

Chính bà Lagarde đã đặt câu hỏi về việc đưa ra định hướng trước về chính sách tiền tệ trong thời kỳ bất ổn địa chính trị. Quan điểm này của bà phù hợp với lập trường của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh, người đã nói rằng ngân hàng không nên báo trước các quyết định của mình.

Theo dự báo, cả Fed, Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đều được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất khi tiến hành cuộc họp vào cuối tháng này.