Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% cho cả năm 2026, Hà Nội đang chủ động chuyển hướng từ xúc tiến thương mại dàn trải sang chiến lược "may đo" theo từng thị trường và ngành hàng trọng tâm...

Báo cáo tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý 2/2026, ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hà Nội, cho biết trong nửa đầu năm 2026, xuất nhập khẩu của Hà Nội diễn ra trong bối cảnh giá năng lượng, nguyên vật liệu biến động bất ổn, chi phí lưu kho, lưu bãi gia tăng. Đồng thời, các quy định mới về phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội từ các thị trường nhập khẩu lớn tiếp tục tạo áp lực lên các doanh nghiệp Thủ đô. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu của Hà Nội trong nửa đầu năm 2026 tiếp tục duy trì đà phục hồi tích cực.

PHỤC HỒI ẤN TƯỢNG TỪ QUÝ 2 NHƯNG RÀO CẢN VẪN DÀN HÀNG NGANG

Về kết quả cụ thể, trong quý 2/2026, kim ngạch xuất khẩu đạt 5,966 tỷ USD, tăng 29,2% so với quý 1/2026 và tăng 9,4% so với cùng kỳ năm trước; lũy kế 6 tháng đầu năm 2026 đạt 10,585 tỷ USD, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, tháng 5 và tháng 6 đều đạt trên 2 tỷ USD/tháng.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu 6 tháng đầu năm 2026 đạt 30,911 tỷ USD, tăng 39,6%. Nhập khẩu tăng cao ở các nhóm máy móc, thiết bị, linh kiện, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, cho thấy tín hiệu phục hồi của sản xuất, đầu tư và nhu cầu đầu vào của doanh nghiệp, chuẩn bị cho chu kỳ đơn hàng xuất khẩu mới.

Nhận định dư địa tăng trưởng xuất khẩu còn lớn, song lãnh đạo Sở Công Thương Hà Nội, cho rằng cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong nửa cuối năm 2026, đó là chi phí logistics và biến động địa chính trị. Xung đột tại Trung Đông kéo dài thời gian vận chuyển, làm đội chi phí bảo hiểm và cước tàu, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của các ngành hàng phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu như dệt may, da giày, gỗ, điện tử.

Cùng với đó, xuất khẩu hàng hóa của Hà Nội vẫn phụ thuộc vào các thị trường truyền thống, quen thuộc như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Trung Quốc. Việc vươn ra các khu vực giàu tiềm năng như Trung Đông, Châu Phi, Mỹ La-tinh hay Đông Âu còn trở ngại do thiếu thông tin, khoảng cách địa lý, thiếu đầu mối kết nối trực tiếp và khác biệt pháp lý.

Bên cạnh đó là sức ép từ rào cản kỹ thuật thế hệ mới. Các quy định khắt khe về phát thải carbon, an toàn thực phẩm, bao bì sinh thái, phòng vệ thương mại và trách nhiệm xã hội, khiến không ít doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp làng nghề, OCOP lúng túng do thiếu nguồn lực chuyển đổi nhanh theo các yêu cầu mới.

Đặc biệt, năng lực nội tại của doanh nghiệp còn hạn chế. Một bộ phận doanh nghiệp thiếu vốn, thiếu công nghệ, thiếu nhân lực am hiểu luật pháp quốc tế; năng lực xây dựng thương hiệu, marketing quốc tế, thương mại điện tử xuyên biên giới, đàm phán với nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối lớn còn yếu.

Mặt khác, tỷ lệ tận dụng FTA của doanh nghiệp Thủ đô còn khiêm tốn. Nhiều doanh nghiệp vẫn yếu về vốn, công nghệ, nhân sự am hiểu luật pháp quốc tế và kỹ năng marketing xuyên biên giới. Đồng thời, không ít doanh nghiệp lúng túng trong đáp ứng quy tắc xuất xứ, thủ tục chứng nhận, tiêu chuẩn kỹ thuật chưa tối ưu hóa được ưu đãi thuế quan từ các FTA trọng điểm như CPTPP, EVFTA, RCEP hay UKVFTA.

TẬP TRUNG CÁC GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM

Năm 2026, Hà Nội phấn đấu xuất khẩu đạt khoảng 23,256 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước. Để hoàn thành mục tiêu này, ông Hiệp cho biết trong 6 tháng cuối năm, Hà Nội cần đạt khoảng 12,671 tỷ USD, tức trung bình mỗi tháng phải duy trì 2,112 tỷ USD. Đây là mục tiêu có dư địa nhưng rất thách thức.

"Giải pháp then chốt lúc này là chuyển mạnh từ xúc tiến thương mại dàn trải sang hình thức “may đo”, tức là xúc tiến chính xác theo từng ngành hàng, thị trường, nhà mua hàng và đơn hàng cụ thể", ông Hiệp khẳng định; đồng thời cho biết thành phố đã đề xuất hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tập trung hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu Hà Nội theo 5 nhóm trọng điểm:

Thứ nhất: Khôi phục đơn hàng nhóm gỗ và sản phẩm gỗ (tại thị trường Hoa Kỳ, Nhật Bản). Đề nghị Thương vụ hỗ trợ kết nối trực tiếp với chuỗi phân phối nội thất lớn, hướng dẫn kiểm soát nguồn gốc gỗ hợp pháp và cảnh báo sớm về phòng vệ thương mại.

Thứ hai: Tháo gỡ khó khăn cho ngành dệt may, da giày (tại thị trường Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc). Cập nhật các tiêu chuẩn sinh thái, xu hướng tiêu dùng xanh; chuỗi cung ứng bền vững; đưa doanh nghiệp tiếp cận sâu vào kênh bán lẻ toàn cầu như AEON, Lotte Mart, Walmart.

Thứ ba: Đẩy mạnh công nghiệp hỗ trợ và điện tử (EU, Trung Quốc, ASEAN). Kết nối nhu cầu đặt hàng linh kiện, phụ tùng với các tập đoàn công nghiệp đa quốc gia và doanh nghiệp FDI.

Thứ tư: Mở đường cho nông sản, sản phẩm OCOP và làng nghề (sang các thị trường ASEAN, EU, Trung Quốc, Trung Đông). Hướng dẫn các tiêu chuẩn SPS/TBT, chứng nhận Halal, quy chuẩn bao bì, đưa sản phẩm đặc trưng của Hà Nội vào siêu thị ngoại và sàn thương mại điện tử quốc tế.

Thứ năm: Hỗ trợ Hà Nội bứt phá qua thương mại điện tử xuyên biên giới. Xây dựng thương mại điện tử thành kênh xuất khẩu bổ sung chiến lược, kết nối doanh nghiệp với các nền tảng quốc tế, hỗ trợ bảo hộ sở hữu trí tuệ và logistics.

Cùng với các đề xuất, Sở Công Thương Hà Nội cam kết sẽ đồng hành tối đa cùng doanh nghiệp. Cụ thể, trong nửa cuối năm 2026, Hà Nội sẽ tổ chức 2 hội nghị gỡ khó cho doanh nghiệp, triển khai 7 đoàn xúc tiến thương mại quốc tế, phát hành 7 bản tin thị trường chuyên sâu, cùng 2 khóa tập huấn chuyên đề về FTA và tiêu chuẩn xanh.

Với sự chuẩn bị bài bản, tinh thần chủ động và chiến lược xúc tiến linh hoạt, Hà Nội quyết tâm biến những thách thức từ thị trường toàn cầu thành thời cơ, tạo đà bứt phá mạnh mẽ để hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế - xã hội của Thủ đô trong năm 2026.